Duże komórki niedojrzałe

Ocena morfologii krwi, tj. liczby czerwonych krwinek (RBC), białych krwinek (WBC) lub płytek krwi, za pomocą ręcznych i automatycznych liczników komórek ma kluczowe znaczenie dla diagnostyki i leczenia chorób hematologicznych. Z nielicznymi wyjątkami większość metod ręcznych została zastąpiona przez automatyczne metody oparte na liczeniu cząstek. Wybór analizatorów opartych na różnorodnych zasadach i technikach technologicznych staje się jeszcze bardziej skomplikowany ze względu na pojawienie się nowych parametrów oraz ich specyficzne zastosowanie w całym procesie opieki nad pacjentem.

Obecna generacja analizatorów hematologicznych jest wyposażona w nowe i ulepszone parametry, które są przydatne dla lekarzy nie tylko jako źródło informacji diagnostycznych, ale także jako nieoceniona pomoc w prognozowaniu przebiegu choroby u pacjentów. Producenci urządzeń wprowadzili wiele nowych parametrów hematologicznych; niektóre z nich różnią się jedynie terminologią, ale mają podobną wartość kliniczną jak te dostępne wcześniej.

Różnicowanie leukocytów

Białe krwinki, czyli leukocyty, stanowią ważną część układu odpornościowego organizmu, ponieważ odpowiadają za ochronę organizmu przed infekcjami i organizmami atakującymi. Analiza różnicowa białych krwinek pozwala określić procentowy udział poszczególnych rodzajów białych krwinek obecnych we krwi. Analiza ta pozwala również wykryć niedojrzałe białe krwinki oraz nieprawidłowości, które są oznakami potencjalnych problemów.

Wyróżnia się pięć rodzajów leukocytów (limfocyty, monocyty, neutrofile, eozynofile i bazofile). Z wyjątkiem bazofili, wszystkie te komórki można zaobserwować na matrycy LMNE (rysunek 1) w analizatorach hematologicznych firmy Yumizen.

Rysunek 1 : Macierz LMNE

Na tej macierzy wykreślono ekstynkcję optyczną (oś Y) w funkcji objętości (oś X), tworząc obraz przedstawiający kilka skupisk komórek.

Yumizen Analizatory hematologiczne charakteryzują się zdolnością do precyzyjnego zarządzania objętościami krwi pełnej oraz wysokim stopniem automatyzacji. Pozwala to na dokładne określenie dwóch dodatkowych parametrów dotyczących populacji leukocytów: limfocytów atypowych (ALY) oraz dużych komórek niedojrzałych (LIC), podawanych zarówno w wartościach procentowych, jak i w liczbach bezwzględnych.

Czym są duże komórki niedojrzałe?

LIC stanowią niewielką podgrupę białych krwinek, występującą fizjologicznie w tkance szpiku kostnego, gdzie zachodzi proces hematopoezy. Podgrupa ta składa się z różnych niedojrzałych form komórek szpikowych i limfoidalnych. W pewnych stanach klinicznych, a nawet fizjologicznych, komórki LIC, które nie osiągnęły pełnej dojrzałości – zwłaszcza pod względem wielkości i złożoności – mogą przedostawać się do krwi obwodowej. W związku z tym są one większe niż normalne dojrzałe komórki krwi oraz wykazują niedojrzałość pod względem złożoności jądra komórkowego i stopnia ziarnistości cytoplazmy.

Zjawiska te występują zarówno w schorzeniach łagodnych (będących reakcją na stres, infekcję lub regenerację szpiku kostnego), jak i nowotworowych (zaburzenia mieloproliferacyjne, białaczki lub zaburzenia limfoproliferacyjne). Wśród LIC można wymienić (1):

• Promonocyty • Monoblasty • Metamielocyty • Mielocyty • Promielocyty • Mieloblasty • Blasty (mieloidalne lub limfoidalne) • Prolimfocyty • Megakariocyty

Parametr LIC w analizatorach hematologicznych Yumizen

Lekarze przebadali kilka chorób krwi, a parametr LIC wykazał zadowalającą korelację między wynikami zliczeń automatycznych i ręcznych. Parametr ten został ostatecznie wykorzystany do celów sygnalizacji. Należy jednak pamiętać, że został on zaprojektowany w celu wykrywania i sygnalizowania komórek nieprawidłowych w próbce na podstawie cech elektrooptycznych, a do uzyskania dokładniejszych informacji na temat stanu pacjenta konieczna jest dalsza analiza cytologiczna.

W przypadku najwyższej klasy, najnowocześniejszych analizatorów HORIBA z serii Yumizen H, całkowita liczba komórek LIC jest przedstawiana jako suma komórek IMM (niedojrzałe monocyty), IML (niedojrzałe limfocyty) oraz IMG (niedojrzałe granulocyty) (2). Komórki te, po wprowadzeniu do analizatora, są identyfikowane jako odrębna grupa w macierzy LMNE (rysunek 2).

Rysunek 2: LIC na matrycy LMNE

Parametr LIC służy zatem do oznaczania próbek zawierających wyżej wymienione subpopulacje komórek.

Parametr LIC, podobnie jak IMM, IML i IMG, jest podawany przez Yumizen H1500 i H2500 wyłącznie do celów badawczych (RUO) i należy go interpretować z zachowaniem ostrożności. Postaraliśmy się jednak uzupełnić te dodatkowe informacje dostarczone przez analizator, określając przedział referencyjny dla danej populacji.

Badanie przeprowadzono zgodnie z wytycznymi CLSI C28-A3 („Określanie, ustalanie i weryfikacja przedziałów referencyjnych w laboratorium klinicznym”). W sumie 240 próbek krwi pełnej (120 od mężczyzn i 120 od kobiet w wieku powyżej 18 lat), pobranych do probówek z EDTA od zdrowych dawców rasy kaukaskiej, analizowano dwukrotnie na trzech urządzeniach: dwóch model Yumizen H2500 i jednym Yumizen H1500. Próbki przechowywano w temperaturze pokojowej od momentu pobrania do wykonania badania. Przedział referencyjny określono tak, aby obejmował dolną i górną granicę referencyjną, które obejmują 95% wartości uzyskanych od osób z populacji referencyjnej. Wyniki przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1: Dolne i górne granice odniesienia wyznaczone w badaniu dla parametru LIC w porównaniu do wartości z danych bibliograficznych (3, 4).

Ponieważ uzyskane wartości różnią się w zależności od badanej populacji i/lub położenia geograficznego, zdecydowanie zaleca się, aby każde laboratorium ustaliło własne przedziały normy w oparciu o lokalną populację. W tym kontekście, zgodnie z § 5.5.2 normy ISO 15189:2012, laboratorium powinno określić biologiczne przedziały referencyjne lub wartości decyzyjne dla konkretnego parametru w celu walidacji wyniku badania. Przedziały referencyjne powinny opierać się albo na wartościach prawidłowych zaobserwowanych po serii badań w populacji osób zdrowych, albo – jeśli nie jest możliwe zastosowanie tej metody – na wiarygodnych danych naukowych.

Alarm LIC: Alarm morfologiczny dotyczący dużych niedojrzałych komórek pojawia się, gdy liczba zliczonych cząstek w danym obszarze matrycy LMNE (rys. 1) przekracza limit określony przez LIC# lub LIC% zliczonych cząstek w stosunku do całkowitej liczby białych krwinek. Na podstawie naszych wewnętrznych badań oraz danych bibliograficznych wartości alarmowe LIC ustalono zarówno na poziomie 3%, jak i 0,30# (tabela 2).

Tabela 2: Granice granic odcięcia zestawu instrumentów (wysokie wartości -h i krytyczne - H)

Tabela 2: Granice odcięcia zestawu instrumentów (wysokie wartości -h i krytyczne wartości -H).

Jakie jest ich znaczenie kliniczne?

W krwi obwodowej osób zdrowych często występuje niewielka liczba komórek blastycznych i słabo zróżnicowanych monocytów (5). W trakcie badania zaobserwowaliśmy również większą liczbę dużych komórek niedojrzałych u mężczyzn w porównaniu z kobietami. Ich liczba pozostaje jednak niewielka, pomimo zmienności wyników uzyskiwanych niekiedy u tej samej osoby.

Należy zachować ostrożność przy interpretacji wyników morfologii krwi u pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza noworodków, ze względu na niedojrzałość ich układu odpornościowego oraz większą liczbę niedojrzałych komórek we krwi krążącej.

W przebiegu chorób zakaźnych, zwłaszcza w ramach wczesnej odpowiedzi organizmu, do krwi uwalniane są niedojrzałe populacje komórek szpikowych, takie jak promielocyty-mielocyty, metamielocyty, neutrofile pałeczkowate, prekursory monocytów oraz aktywowane monocyty. W tym kontekście termin „przesunięcie w lewo” oznacza obecność młodych/niedojrzałych białych krwinek. Wskazuje to, że obecna infekcja/stan zapalny wywołał w szpiku kostnym reakcję polegającą na zwiększonej produkcji białych krwinek, a następnie ich wczesnym uwolnieniu do krwi, jeszcze zanim osiągnęły pełną dojrzałość. Lekarz powinien zachować czujność, jeśli taka próbka oznaczona jako LIC pochodzi od osoby z obniżoną odpornością lub w stanie krytycznym.

Czułość wykrywania przesunięcia w lewo w analizatorach hematologicznych firm Yumizen wzrasta wraz ze wzrostem odsetka pałeczek neutrofilowych, metamielocytów, mielocytów i promielocytów (6, 10).

Zespół mielodysplastyczny (MDS) to schorzenie, w którym komórki macierzyste obecne w szpiku kostnym nie dojrzewają prawidłowo do postaci czerwonych krwinek, białych krwinek i płytek krwi. W krwi obwodowej pacjentów z MDS opisano krążące mikromegakariocyty, liczne małe jądra komórkowe oddzielone pasmami materiału jądrowego oraz duże komórki jednojądrzaste o dysmorficznych cechach jądra komórkowego. Chociaż istnieje kilka współkryteriów pomagających potwierdzić rozpoznanie MDS, w tym badania z wykorzystaniem cytometrii przepływowej, histologii szpiku kostnego i immunohistochemii lub markerów molekularnych, obecność komórek typu LIC może stanowić pierwszy sygnał ostrzegawczy wskazujący na poważny problem kliniczny (7, 8).

Wniosek

Dziesięć lat temu firma HORIBA wprowadziła rozszerzoną, pięcioczęściową analizę różnicową obejmującą liczbę niedojrzałych granulocytów, monoblastów i limfoblastów, opartą na pomiarach objętości i ekstynkcji optycznej, wraz z dwiema dodatkowymi populacjami: LIC i ALY. Od tego czasu parametr LIC jest wykorzystywany do sygnalizowania próbek zawierających nieprawidłowe leukocyty. W przypadku obecności niedojrzałych lub nieprawidłowych białych krwinek wyniki automatycznej analizy różnicowej wymagają ręcznej oceny rozmazów krwi. W porównaniu z podobnymi produktami analizatory hematologiczne Yumizen charakteryzują się dobrą wydajnością w zakresie 5-częściowej analizy różnicowej leukocytów oraz parametru LIC, wykazując silną korelację z wynikami analizy cytologicznej pod mikroskopem (9, 10).

Sam w sobie parametr LIC nie dostarcza zbyt wielu informacji, stanowi jednak cenną informację uzupełniającą, którą można uzyskać szybko, bez użycia dodatkowych odczynników, a zatem bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Bibliografia

1. DP.Lokwani, ABC morfologii krwi, interpretacja morfologii krwi i histogramów, JP Medical Ltd, 2013
2. Studia przypadków klinicznych, przewodnik interpretacji dla analizatorów hematologicznych serii HORIBA ABX 5-częściowych
3. C. Sultan / M. Gouault - Helman / M. Imbert, AIDE MEMOIRE D'HEMATOLOGIE. Service Central d'Hématologie de l'Hôpital Henri Mondor, Faculté de médecine de Créteil (Paryż XII). 1998 Troussard X, tom S,
4. E. Cornet, V. Bardet, JP. Couaillac, C. Fossat, JC. Luce, E Maldonado, V. Siguret, J. Tichet, O. Lantieri, J. Corberand. Normalne wartości referencyjne pełnej morfologii krwi dla dorosłych we Francji. Journal of Clinical Pathology (2014) 67 (4): 341-4.
5. J. Oertel, B. Oertel, J. Schleicher, D. Huhn, Wykrywanie niewielkiej liczby niedojrzałych komórek we krwi zdrowych osób. Journal of Clin Pathology, 1998;51:886????890
6. R Siekmeier 1 , A Bierlich, W Jaross, Różnicowanie białych krwinek: porównanie trzech metod, Clinical Chemistry and Laboratory Medicine, maj 2001;39(5):432-45.
7. GA Hamid, AW Al-Nehmi i S. Shukry, Diagnoza i klasyfikacja zespołu mielodysplastycznego. Książka: „Recent Developments in Myelodysplastic Syndromes”, 30 stycznia 2019 r., IntechOpen.
8. Peter L. Greenberg, dr James E. Thompson i dr Peter Westervelt, dr n. med., dr n. med., Zespoły mielodysplastyczne. Wytyczne dotyczące praktyki klinicznej w onkologii. Journal of the National Comprehensive Cancer Network. Styczeń 2011; 9(1): 30????56
9. M. Mateckaa i O. Ciepielaa, Porównanie automatycznych analizatorów hematologicznych Sysmex-XN 2000 i Yumizen H2500, Practical Laboratory Medicine. 2020 listopad; 22: e00186.
10. ME. Arroyo, MD. Tabernero, MA. García-Marcos, A. Orfao, Wydajność analityczna automatycznego analizatora krwinek PENTRA 80 do oceny prawidłowych i patologicznych białych krwinek, American Journal of Clinical Pathology, luty 2005;123(2):206-14.