Retikulocyty, prekursory czerwonych krwinek, odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu. Powstające w szpiku kostnym czerwone krwinki tracą jądro komórkowe po przedostaniu się do krwiobiegu. Te wczesne komórki krwi nadal zawierają RNA i przez kilka dni kontynuują syntezę hemoglobiny, zanim przekształcą się w dojrzałe erytrocyty.
Liczba retikulocytów stanowi miarę aktywności erytropoezy w szpiku kostnym i pozwala przewidzieć stan przyszłych czerwonych krwinek we krwi obwodowej. Wysoka liczba retikulocytów wskazuje na reakcję kompensacyjną w przypadku niedokrwistości, natomiast niska wartość może świadczyć o zaburzeniach w produkcji czerwonych krwinek.
Tradycyjnie liczenie retikulocytów przeprowadzano przy użyciu metod ręcznych/wizualnych – polegało to na mikroskopowym zliczaniu po barwieniu barwnikami supra-vital, takimi jak nowy błękit metylenowy lub błękit krezylowy, które barwią zawartość RNA.
Opracowano zautomatyzowane metody cytometrii przepływowej w celu poprawy precyzji i wydajności pomiarów. Zliczanie odbywa się w sposób zautomatyzowany poprzez jednoczesny pomiar i analizę wielu cech fizycznych pojedynczych cząstek, w tym ich względnej wielkości, ziarnistości oraz intensywności fluorescencji.
HORIBA wykorzystuje cytometrię przepływową oraz pomiary impedancji z użyciem odczynnika zawierającego barwnik fluorescencyjny: pomarańcz tiazolowy (TO). Ten barwnik specyficzny dla kwasów nukleinowych wiąże się z RNA, co powoduje znaczny wzrost emisji fluorescencji. Natężenie emisji fluorescencji jest proporcjonalne do ilości RNA w erytrocycie.
Macierz retikulocytów jest tworzona na podstawie pomiarów oporności objętościowej oraz ortogonalnej fluorescencji komórek. Dojrzałe krwinki czerwone, zawierające niewiele RNA lub niezawierające go wcale, wykazują minimalną fluorescencję, natomiast retikulocyty są rozróżniane na podstawie ich fluorescencji, która jest proporcjonalna do zawartości RNA i stopnia niedojrzałości.
Parametry retikulocytów
Parametry retikulocytów, w tym liczba retikulocytów (RET%; RET), RETL%, RETM%, RETH% oraz CRC, służą do oceny stanów prawidłowych lub patologicznych wpływających na erytropoezę. Parametry te dostarczają cennych informacji przy diagnozowaniu niedokrwistości, ocenie aktywności regeneracyjnej po leczeniu niedokrwistości, monitorowaniu pacjentów otrzymujących rekombinowaną ludzką erytropoetynę oraz wykrywaniu niedokrwistości wywołanej wysiłkiem fizycznym i dopingiem.
Frakcja niedojrzałych retikulocytów (IRF)
Frakcja niedojrzałych retikulocytów (IRF) to stosunek liczby niedojrzałych retikulocytów do całkowitej liczby retikulocytów. IRF jest przydatna do oceny stopnia erytropoezy, przewidywania wahań liczby krwinek czerwonych oraz diagnozowania różnych rodzajów niedokrwistości.
Obliczana zawartość hemoglobiny w retikulocytach (RHCC)
Zawartość hemoglobiny w retikulocytach obliczana jest na podstawie ilości hemoglobiny produkowanej w szpiku kostnym i stanowi przydatny parametr służący do diagnozowania niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.
Parametr ten wskazuje ilość żelaza funkcjonalnego dostępnego do wbudowania w hemoglobinę w krwinkach czerwonych w ciągu ostatnich 3–4 dni.
Obliczanie stężenia hemoglobiny w retikulocytach (RHCc) jest przydatne w następujących sytuacjach:
Średnia objętość retikulocytów (MRV)
Średnia objętość retikulocytów odnosi się do ogólnej objętości retikulocytów, które z natury są większe od dojrzałych krwinek czerwonych. Parametr ten jest przydatny w ocenie zaburzeń magazynowania żelaza oraz odpowiedzi na leczenie, przy czym u pacjentów z niedoborem żelaza wytwarzane są mniejsze retikulocyty.
Parametry retikulocytarne dostarczają cennych informacji na temat aktywności erytropoetycznej i stanowią niezbędne narzędzia w diagnostyce oraz monitorowaniu różnych stanów klinicznych, w tym niedokrwistości, zaburzeń szpiku kostnego oraz niedoboru żelaza. Rozwój metod cytometrii przepływowej znacznie poprawił dokładność i wydajność pomiarów retikulocytów, dzięki czemu parametry te stały się nieodzowne we współczesnych laboratoriach klinicznych.
1. Liczba retikulocytów i jej parametry: porównanie analizatorów automatycznych, cytometrii przepływowej i metody manualnej. Varun Uppal, Shano Naseem, Ishwar Bihana, Man Updesh, Singh Sachdeva, Neelam Varma
2. CLSI_H44-A2. Metody zliczania retikulocytów (automatyczne liczniki krwinek, cytometria przepływowa i barwniki supravital)
3. Rodrigo Proto-Siqueira. Parametry retikulocytów: dlaczego laboratoria kliniczne powinny je oceniać i raportować? Rev bras hematol hemoter. 2014; 36(1):3-4.
4. Lee LG, Chen CH, Chiu LA. Pomarańcz tiazolowy: nowy barwnik do analizy retikulocytów. Cytometria. 1986 listopad; 7(6):508-17.
5. Figuerres E, Olszewski M, Kletzel M. Technika cytometrii przepływowej z wykorzystaniem pomarańczy tiazolowej do wykrywania wszczepienia płytek krwi po przeszczepie komórek macierzystych u dzieci. Cytoterapia. 2001; 3(4):277-83.
Dr Prakash Suvasia, Specjalista ds. Nauki i Medycyny, HORIBA ABX SAS
Laurent Araud, Menedżer ds. Produktów Hematologicznych, HORIBA ABX SAS
Mandy Campbell, Kierownik ds. Produktów Weterynaryjnych, HORIBA ABX SAS
Masz pytania lub prośby? Skorzystaj z tego formularza, aby skontaktować się z naszymi specjalistami.
